برای تدوين برنامه استراتژيک شبکه تحقيقات طب سنتی و مکمل که مسئوليت آن بر عهده مؤسسه مطالعات تاريخ پزشکی ، طب اسلامی و مکمل قرار گرفته ‌مراحل زير انجام گرديده است:

  1- برنامه ريزی برای برنامه ريزی استراتژيک از طريق:

  الف- جلسه مشترک با نماينده محترم معاونت تحقيقات و فناوری

  ب- مشاوره با متخصصين مديريت و برنامه ريزی استراتژيک

  2- ارزيابی محيط داخلی و خارجی شبکه تحقيقات، از طريق:

  الف- تهيه چارچوب ارزيابی

  ب- تهيه فهرست ذينفعان اصلی

  ج- نظر سنجی کتبی يا حضوری از ذينفعان

  د- گردآوری و ارزيابی مستندات و شواهد مکتوب

  3- تدوين رسالت ، دورنما، ارزش ها و اهداف کلی شبکه، از طريق:

  الف- تهيه پيش نويس آنها توسط گروه اصلی برنامه ريز

  ب- نهايی کردن آنها در جلسه حضوری با ذينفعان کليدی

  4- شناسايی مشکلات استراتژيک

  5- تعيين اهداف ( objectives ) و مقاصد (Targets) شبکه

  6- تدوين استراتژيها

  7- انتخاب شاخص های سنجش و پايش عملکرد (Performance) شبکه مراحل 7-4 از طريق :

  الف- تهيه پيش نويس به کمک مشاور

  ب- نهايی کردن آنها در يک کارگاه با حضور ذيفعان کليدی

  8- ارسال برنامه استراتژيک نهای برای ذينفعان و مجريان بخش های مختلف برنامه و دريافت نظرات و تدوين برنامه اجرايی

  برنامه استراتژيک شبکه تحـقيـقات طب سنتی ايران 

  1) طب يا پزشکی بنا به تعريف ابوبکر ربيع پيشه ای بود که تندرستی آدميان را نگهدارد و چون رفته بود باز آرد از روی علم و عمل و مترادف انگليسی آن Medicine می باشد.

  2) سنت: کلمه ای تازی به معنای انتقال شفاهی، آموزش شفاهی، عادات ورسوم و فرهنگ از سلف به خلف، از پدر به پسر می باشد و مترادف انگليسی آن Tradition می باشد.

  3) طب سنتيTraditional Medicine بنا بر تعريف سازمان جهانی بهداشت: اقدامات بهداشتی گوناگون، رويکردها، اطلاعات و باورهايی که گياهان،‌حيوانات و يا مواد معدنی را دارای خواص دارويی دانسته، درمانهای روحی، تکنيکهای دستی و ورزشها را به تنهايی و يا به صورت ترکيبی برای حفظ سلامتی و همچنين درمان و تشخيص و پيشگيری از بيماريها بکار می برند. انواع مختلفی از طب سنتی مانند
طب سنتی چين ، آيورودای هند و طب يونانی وجود دارد.

  4) طب سنتی ايران (Traditional Iranian Medicine) : طبی است که از مسير گذشتگان به ما رسيده و مبتنی بر شناخت اخلاط، تبايع،نبضها،گياهان دارويی و ... می باشد.

  5) استراتژی: يک برنامه واحد و همه جانبه و تلفيقی است که محاسن و نقاط ضعف اصلی سازمان را با تهديدها و فرصت های موجود در نظر گرفته و به نحوی طراحی می شود که با اجرای صحيح آن از جهت دستيابی به اهداف اصلی سازمان اطمينان حاصل شود. برنامه استراتژيک فرآيندی است که بدون همکاری مؤثر و حمايت مديران ومجريان سازمان قابل اجراء‌نخواهد بود.

  6) شبکه تحقيقات: ارتباط سازمان يافته با پيش فرضهای ثابت در زمينه تخصصی مشخص که واحدهای پژوهشی و فناوری دارای ماموريت همراستا ميتوانند در اين مجموعه گردهم آيند.

  ارتباط سازمان يافته مراکز تحقيقات طب سنتی ايران در راستای احيای
طب سنتی با بهره گيری از شاخه های مختلف آن بر مبنای آموزش، تحقيق و خدمت دهی مناسب برای تأمين و ارتقاء سلامت جامعه.

  o استاندارد سازی واژه ها و روشهای تشخيصی- پيشگيری و درمانی طب سنتی ايران

  o تعيين اولويت های تحقيقاتی و آموزشی طب سنتی ايران و هدفمند نمودن تحقيقات مربوطه جهت جلوگيری از اتلاف منابع

  o ايجاد هماهنگی بين مراکز تحقيقاتی و آموزش طب سنتی ايران در کشور

  o برقراری و گسترش ارتباطات بين مراکز تحقيقاتی و آموزشی طب سنتی ايران و ساير مراکز طب سنتی خارج کشور

  o انجام تحقيقات استاندارد در زمينه طب سنتی ايران

  o توليد مواد علمی مانند کتاب و CD جهت آموزش و گسترش فرهنگ طب سنتی متناسب با گروه های هدف مانند پزشکان و آحاد جامعه

  o برگزاری دوره های آموزش طب سنتی

  1- ارتباط تعريف شده و نظام مند بين واحدهای پژوهشی طب سنتی ايران در کشور

  2- توسعه پژوهشهای گروهی و شبکه ای

  3- برقراری تعامل بين متخصصين فعال و ايجاد گروه های تخصصی در زمينه طب سنتی ايران

  4- ايجاد بستر مناسب برای ارائه خدمات علمی- فنآوری به متقاضيان

  5- استفاده بهينه واحدهای علمی و فنآوری از ظرفيت و توانمنديهای تخصصی يکديگر

  6- تعيين اولويتهای تحقيقاتی شبکه و تعريف پروژه های مشترک در زمينه اين اولويتها

 تحليل و ارزيابی شبکه تحقيقات طب سنتی ايران 
نقاط قوت:

  - وجود مراکز تحقيقات طب سنتی در کشور

  - وجود منابع علمی طب سنتی ايران

  - همکاری اساتيد مجرب و متعهد و علاقه مند با شبکه

  - تمايل اعضاء به بکارگيری فن آوريهای نوين اطلاعاتی و ارتباطی

  - تمايل وافر مديريتی به برنامه ريزی و اجرای فعاليتها

  - روحيه کار گروهی

  - تسلط اساتيد به زبانهای خارجی مانند انگليسی- عربی

  - تأکيد اعضاء و اساتيد بر رعايت اصول ومبانی اخلاق اسلامی- ملی در انجام پژوهش

  - وجود قبائل و عشاير با تجربيات سنتی چندين هزارساله

  - عدم ارتباط مؤثر بين مراکز تحقيقاتی طب سنتی ايران

  - عدم آشنايی کافی از نحوه بکارگيری فن آوريهای نوين در جهت گسترش تحقيق طب سنتی ايران

  - عدم وجود زير ساختهای لازم جهت گسترش فن آوری اطلاعات

  - کمبود کارشناسان پژوهشی در امر اجرای پژوهش در طب سنتی ايران

  - عدم مستند سازی برخی از فرآيندها

  - عدم همکاری تمام وقت اساتيد و مديران

  - نامشخص بودن وضعيت استخدامی اساتيد طب سنتی ايران

  - عدم سازماندهی اساتيد و دست اندرکاران طب سنتی ايران

  - عدم وجود روحيه همکاری و انجام کارها صرفا" بصورت فردی

  - وجود تعداد معدود اساتيد دانشگاهی آشنا به طب سنتی ايران

  - مخالفت سيستم پزشکی جديد و عدم همکاری کافی

  - حمايت رياست محترم جمهور و وزارت متبوع

  - حمايت سازمان جهانی بهداشت از برنامه های ويژه طب سنتی در کشورهای عضو

  - وجود نيروهای صاحب نظر و با تجربه متخصص در طب سنتی ايران

  - فرهنگ جامعه و گرايش آحاد مردم به کاربرد طب سنتی ايران

  - منابع علمی موجود در کتابخانه ها و مراکز علمی

  - باورهای مثبت ملی- مذهبی در کاربرد طب سنتی ايران

  - سابقه تاريخی ايران در زمينه طب سنتی

  - دسترسی آسان و فراهم بودن مواد و روشهای مورد نياز طب سنتی ايران در کشور

  - عدم نياز به تکنولوژيهای خيلی پيشرفته که در کشور موجود نمی باشد.

  - تمايل وافر رسانه های عمومی جهت اطلاع رسانی موضوعات مرتبط

  - وجود تجربه قبلی از بکارگيری طب سنتی در ساير کشورها مثل چين و هند و ...

  - عدم ارتباط کافی بين افراد صاحب نظر و با تجربه در طب سنتی ايران با مراکز تحقيقاتی

  - عدم دسترسی به منابع اطلاعاتی مورد نياز

  - عدم وجود بانک اطلاعاتی از افراد صاحب نظر و متخصص در طب سنتی ايران

  - ناکافی بودن ميزان بودجه تحقيقاتی

  - نبود سازمانهای حمايتی

  - مديريت ضعيف اطلاعاتی

  - عدم ارتباط با مراکز تحقيقاتی طب سنتی خارج از کشور

  - عدم شناخت و توجه کافی دانشگاهيان و فارغ التحصيلان طب کلاسيک به طب سنتی

  - عدم توجه به تبليغات مناسب

  - عدم کفايت قوانين و مقررات حمايتی از طب سنتی ايران

  - بکارگيری ابزاری و سودجويانه افراد غير حرفه ای از طب سنتی ايران

  - مشکلات ورود بذر گياهان دارويی

  - نبود فرهنگ لغات طب سنتی ايران 

 استراتژيهای راهبردی شبکه تحقيقات طب سنتی ايران

  1- تدوين لغتنامه طب سنتی ايران

  2- استاندارد سازی و يکسان سازی اطلاعات طب سنتی ايران

  3- برگزاری دوره های اموزشی طب سنتی ايران بر اساس اولويت ذيل :

  أ‌) اعضاء شبکه تحقيقات طب سنتی ايران

  ب‌) اعضاء هيئت علمی و غير هيئت علمی علاقه مند در دانشگاهها

  ت‌) پزشکان و کارشناسانی که طب سنتی را به مردم ارائه می دهند

  ث‌) دوره های آموزشی طب سنتی زبان انگليسی در ساير کشورها

  4- برگزاری سمينارهای کوتاه مدت در زمينه طب سنتی ايران

  5- مبادله استاد و دانشجو بين مراکز تحقيقات طب سنتی داخل و خارج کشور

  6- راه اندازی website شبکه تحقيقات طب سنتی ايران با مشخصات ذيل :

  أ‌) امکان آموزش از راه دور (آموزش مجازی)‌

  ب‌) پاسخ به سئوالات (FAQ) بصورت online و offline (به زبان فارسی و انگليسی)‌

  7- تدوين و تعيين اولويت های تحقيقاتی طب سنتی ايران

  8- انجام تحقيقات مشترک بين مراکز تحقيقات طب سنتی داخل و خارج از کشور

  9- تأسيس داروخانه استاندارد و فعال گياهان دارويی

  10- ارتباط با مراکز صنعتی توليد گياهان دارويی

  11- اطلاع رسانی به جامعه از طريق وب سايت، سمينارها، مصاحبه های راديوتلويزيونی و روزنامه ها

  12- تهيه و تدوين مواد علمی(مانند کتاب، CD و پمفلت) ‌برای دسترسی پزشکان و افراد عام جامعه

  13 - بررسی و امکان يابی جذب منابع مالی جهت انجام کارهای تحقيقاتی در زمينه طب سنتی ايران